Cobouw Café Brabant: wachten bouwers en politiek op elkaar bij energietransitie?

13-02-2019 - Zoetermeer

Het tempo van verduurzaming in Brabant ligt te laag. Moet er meer leiderschap van de bouwers komen of is er juist eerst heldere besluitvorming vanuit de provincies en gemeenten nodig? Daarover verschillen politici en bouwondernemers nog van mening, blijkt tijdens het Cobouw Café in de LocHal in Tilburg op donderdag 7 februari. Het lijkt alsof iedereen op elkaar zit te wachten als het om energietransitie en innovaties gaat.

De bouwtalkshow Cobouw Café toert in aanloop naar de Provinciale Statenverkiezingen van 20 maart met Bouwend Nederland door het land om in debat te gaan met politici en bouwondernemers. Energietransitie is daarbij een hot topic. Er is veel te doen, er gebeurt ook al veel in Brabant, maar het gaat niet snel genoeg. Verduurzaming gaat namelijk verder dan isoleren en zonnepanelen, stipt Hans Geertman, regiovoorzitter Bouwend Nederland, aan. “De ondergrondse infrastructuur moet ook aangepast worden. Voordat we daarmee aan de slag gaan, moeten we weten wat de nieuwe energievorm in een wijk wordt.” Waterstof, restwarmte of elektriciteit als energievorm maakt nogal een verschil voor de hele keten; van bouw tot netbeheerders. “Ik heb dus besluitvorming van de politiek nodig”, stelt Geertman.

Gemeente is aan zet

Lijsttrekker Anne-Marie Spierings (D66) ziet dat anders. Gemeenten hebben vaak niet voldoende kennis om te bepalen welke oplossing per wijk geschikt is. Zij wil dat samendoen met de bouw. “Ik verwacht hier juist meer leiderschap vanuit de bouwondernemers.” Bouwend Nederland voorzitter Maxime Verhagen, deze avond sidekick van Cobouwjournalisten Thomas van Belzen en Theo van Vugt, valt zijn collega Geertman bij. In 2021 moeten alle gemeenten een energiestrategie geformuleerd hebben over de gekozen energievormen. “De gemeenten zijn aan zet voor het maken van een Regionale Energiestrategie per wijk.”

Duurzaamheidsfonds

Lijsttrekker Maarten Everling (SP) pleit voor duidelijke coördinatie vanuit de provincie om de energietransitie aan te sturen. Vanuit de goedgevulde zaal reageren Statenlid Hagar Roijackers (GroenLinks) en lijsttrekker Wil van Pinxteren (Lokaal Brabant) daarop. Roijackers zou graag een gezamenlijk duurzaamheidsfonds van provincie en gemeenten in het leven roepen om innovaties aan te jagen en de verduurzaming te versnellen. Van Pinxteren ziet dat fonds op zijn beurt graag gevuld met de miljardenopbrengst van de verkoop van Essent door de provincie. Daarnaast wijst hij erop de kennis van de technische universiteiten beter in te zetten voor innovaties.

Overprogrammeren

Het woord is vervolgens aan Tweede Kamerlid Erik Ronnes (CDA) die nogmaals stelt dat er momenteel te weinig gebouwd wordt voor de opgave die er ligt. Zijn oplossing: overprogrammeren. Dat is tegen het zere been van gedeputeerde Erik van Merrienboer (PvdA): “We zitten nog met veel plannen uit het verleden die niet aansluiten bij de huidige vraag. We moeten niet overprogrammeren, maar juist flexibeler worden en versnellen.”

Aanbestedingen worden geclusterd

Tijdens de laatste discussie van de avond luidt Ron Wullems, directeur van wegenbouwer Elshout en bestuurslid van Bouwend Nederland, de noodklok. “Mkb’ers komen niet meer aan de bak in Brabant, omdat alle opdrachten geclusterd worden.” Voor de kleinere infrabouwer zijn er te weinig aanbestedingen en is het vechten om opdrachten. “Veel aanbestedingen worden geclusterd”, zegt Wullems.

Open innovaties

Van Merrienboer vindt dat de provincie mkb’ers wèl faciliteert in haar aanbestedingsbeleid en stelt voor om de samenwerking tussen groot- en kleinbedrijf te intensiveren. Bijvoorbeeld door open platforms op te zetten waar bedrijven samen innovaties delen met de markt. Maxime Verhagen vindt dat een goed plan, maar “de provincie speelt een cruciale rol in de manier van aanbesteden. Ze zou minder moeten clusteren en meer losse aanbiedingen met lagere inschrijfprijs moeten hanteren”. Zo komt de avond toch weer uit zoals die begon: er is betere samenwerking nodig tussen overheden, grote bouwbedrijven en het mkb. Mooi voorbeeld van een project waarbij dat wel goed geslaagd is: de aanleg van de HSL-Zuid en de voormalige rijksweg N50.

Lees meer Bekijk andere publicaties